متقاضیان دوره کارشناسی ارشد بدون آزمون استعداد درخشان بدون کنکور دانشگاه آزاد اسلامی با راه اندازی پویشی مخالفت خود را با شرایط جدید پذیرش اعلام کردند.

به گزارش مسترتست، با انتشار دفترچه جدید پذیرش کارشناسی ارشد بدون کنکور استعداد درخشان آزاد ۱۴۰۵ و اعلام شرایط جدید از سوی این دانشگاه، داوطلبان زیادی به شرایط جدید ناعادلانه و مخالف بودن آن با سیاست‌های حمایت از نخبگان دانشگاهی اعتراض کردند.

شرایط جدید پذیرش ارشد استعداد آزاد

تغییرات اعمال‌شده در آیین‌نامه پذیرش کارشناسی ارشد بدون آزمون (استعدادهای درخشان) دانشگاه آزاد اسلامی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴و ماقبل، ساختار و معیارهای ورود متقاضیان را به‌طور بنیادین دگرگون کرده است. در جدول و محورهای زیر، تفاوت‌های اساسی این دو دوره در گروه غیر علوم پزشکی و علوم پزشکی بررسی شده است:

دانشگاه آزاد با اعلام یه تبصره برای دانشجوبان خود اعلام کرده است که: دانش آموختگان دانشگاه آزاد، در صورت داشتن شرایط اعلام شده و شرکت در فراخوان سال گذشته دانشگاه، در این دوره محدودیت حضور مجدد ندارند و می توانند برای ثبت نام اقدام کنند.

مهم‌ترین دگرگونی در سال ۱۴۰۵، همسو شدن ضوابط دانشگاه آزاد با چارچوب‌های شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم است؛ جایی که دیگر معدل مطلق ملاک نیست، بلکه رقابت در میان ۲۰ درصد برتر هم‌ورودی‌ها تعیین‌کننده خواهد بود و فرصت سه‌ساله داوطلبان برای ثبت‌نام در مقطع ارشد به صفر تقلیل یافته است.

لزوم اطلاع رسانی به موقع تغییرات

لازم به گفتن نیست که این گونه تصمیمات که مسیر تحصیلی و زندگی بسیاری از جوانان عزیز کشور را تغییر می‌دهد، باید دست‌کم یک سال قبل و پیش از شروع سال تحصیلی پیشین اطلاع‌رسانی شود. دانشجو باید از آغاز یا میانه دوره کارشناسی بداند که تعداد نیمسال‌ها یا سال فراغت چه تأثیری بر پذیرش بدون کنکور او خواهد داشت.

بسیاری از داوطلبان پس از کسب معدل بالای 16 مطمئن بودند که می‌توانند در پذیرش استعداد درخشان شرکت کنند و برخی حتی در کنکور ارشد ثبت نام نکرده‌اند، اکنون با تغییرات شرایط این گونه داوطلبان یک سال از عمر خود را هدر رفته می‌بینند و فرصت پذیرش بدون کنکور را هم تا همیشه از دست داده‌اند.

در کنار این دانشجویان افرادی نیز هستند که با توجه به شرایط جنگی کشور و مجازی شدن دانشگاه‌ها، مجبور شدند دوره کارشناسی را در 9 یا 10 ترم تمام کنند اما معدل خود را بالای 16 نگه دارند و این عزیزان نیز با تغییرات جدید از امکان پذیرش استعداد درخشان محروم شده‌اند.

اعمال یک‌باره اصلاحات هم‌زمان با انتشار دفترچه ثبت‌نام، مصداق بارز غافلگیری آموزشی است. هزاران متقاضی بر اساس ضوابط رسمی مصوب سال‌های پیش، هدف‌گذاری کرده‌اند و عمر، زمان و برنامه‌های شخصی و شغلی خود را تنظیم کرده بودند. ابلاغ ناگهانی چنین بخشنامه‌ای منجر به سوختن دست‌کم یک سال از عمر جوانانی می‌شود که امید خود را بر مدارک و ضوابط قبلی بنا کرده بودند.

اعتراض داوطلبان به اعلام شرایط جدید

تغییر ناگهانی این سازوکار موجی از نارضایتی و گلایه را در میان داوطلبان به همراه داشته است.

شرایط متفاوت استعداد درخشان دانشگاه آزاد با دانشگاه‌های دولتی باعث شده بود تا متقاضیان این دو پذیرش با یکدیگر متفاوت باشند. متقاضیان دانشگاه‌های دولتی دانشجویان سال آخر کارشناسی بودند که اکثرا هم از همان دانشگاه پذیرش می‌شوند و در واقع پاداشی به عملکرد خوب دوره کارشناسی آن ها و کسب معدل برتر در این دوره است. اما استعداد درخشان دانشگاه آزاد اسلامی متقاضیان دیگری نیز داشت که فارغ‌التحصیلان سال‌های اخیر کارشناسی بودند که پس از کسب تجربه کاری، گذران خدمت سربازی و مواردی نظیر آن، آماده ورود به مقطع بالاتر شده بودند و سه سال فرصت بعد از فارغ التحصیلی باعث شده بود تا بتوانند با آمادگی کامل وارد دوره کارشناسی ارشد شوند.

اکنون با تغییر شرایط دانشگاه آزاد و پذیرش با شرایطی مشابه دانشگاه‌های دولتی، این طیف از متقاضیان که افرادی نخبه و با معدل بالای 16 هستند شرایط ورود به این دوره را از دست داده‌اند و باید به روش‌های جایگزینی نظیر خروج از کشور و تحصیل در سایر نقاط جهان فکر کنند. تصمیمی که خطر گرفتار شدن در دانشگاه‌های بی‌کیفیت پرتبلیغ خارجی و نیز عدم بازگشت نخبگان کشور را به همراه خواهد داشت.

از سوی دیگر الزام به پذیرش «بلافاصله پس از دانش‌آموختگی»، دانشجویان را مجبور به پیوستگی شتاب‌زده دوره‌ها بدون داشتن حداقل آمادگی ذهنی یا تجربه عملی آموخته‌ها می‌کند. این شرایط ممکن است برای دانشگا‌های دولتی قابل توجیه باشد اما برای دانشگاه آزاد که دانشجویان ناچار به پرداخت شهریه هستند امری ناصواب و نادرست است.

واقعا مزیت تحصیل پیوسته کارشناسی و کارشناسی ارشد چیست که مسئولان پس از کش‌و‌قوس‌های فراوان و اصرار شدید، این شرایط را برای تحصیل دانشجویان دانشگاه آزاد اجبار کرده‌اند؟

کاربران بسیاری در تماس با مسترتست، اعتراض شدید خود را به تغییرات دفترچه پذیرش استعداد درخشان آزاد 1405 اعلام کرده اند. بخشی از پرتکرارترین دیدگاه‌ها و بازخوردهای اعتراضی داوطلبان عبارتند از:

«ما بر مبنای مهلت سه‌ساله برنامه‌ریزی کردیم؛ اگر قرار بر حذف این فرصت بود، چرا بدون اعلام قبلی اجرا شد؟»

«بسیاری از ما شاغل شدیم تا هزینه تحصیل دانشگاه آزاد را فراهم کنیم، حالا می‌گویند فقط در سال فراغت حق ثبت‌نام داریم!»

«تفاوت دانشگاه آزاد با دولتی در همین انعطاف‌پذیری بود؛ سخت‌تر کردن شرایط با ظرفیت‌های شهریه‌پرداز همخوانی ندارد.»

«چرا معدل ۱۶ که یک معیار روشن بود حذف شد و رقابت نسبی ۲۰ درصد که در واحدهای کوچک مبهم است اعمال شد؟»

«تکلیف دانشجویانی که ترم ۹ فارغ‌التحصیل شدند و سال‌های قبل مشکلی نداشتند چیست؟»

از بین رفتن عدالت آموزشی

اختصاص یکباره سهمیه پذیرش استعداد درخشان کارشناسی ارشد به دانشجویان سال آخر و فارغ‌التحصیلان جدید، گرچه فرصت بیشتر و بهتری در اختیار این عزیزان قرار می‌دهد اما حق بسیاری دیگر از متقاضیان که در دو یا سه سال اخیر فارغ‌التحصیل شده‌اند را از بین می‌برد. حذف این فرصت آموزشی باید به تدریج و در دو سه سال آینده رخ ندهد و نه یکباره. حذف تدریجی فرصت می‌دهد تا دانشجویان دوره کارشناسی بدانند در آینده با چه شرایطی روبرو هستند و خود را برای آن آماده کنند و فارغ‌التحصیلان نیز فرصت کافی برای محک خود در پذیرش استعداد درخشان داشته باشند.

داوطلبان به دنبال تغییر شرایط پذیرش

در حال حاضر گروه کثیری از داوطلبان و فارغ‌التحصیلان متضرر، خواستار بازنگری در شیوه اجرای این آیین‌نامه هستند. مطالبه اصلی داوطلبان، لغو اجرای فوری این ضوابط در سال جاری و موکول کردن تغییرات بنیادین به سال‌های آینده است تا اصل عطف‌به‌ماسبق نشدن قوانین رعایت شود.

انتظار می‌رود مسئولان محترم وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و مدیران دانشگاه آزاد اسلامی با درک واقع‌بینانه از شرایط دشوار اقتصادی، دغدغه‌های معیشتی و فشارهای روانی حاکم بر قشر جوان، با صدور تبصره‌ای حمایتی، امکان بهره‌مندی فارغ‌التحصیلان سنوات قبل (دارندگان معدل بالای ۱۶ طبق روال گذشته) را برای فراخوان جاری تمدید کرده و آرامش را به جامعه دانشگاهی بازگردانند.

در شرایطی که کشور و دانشگاه‌ها به آرامش نیاز دارند تا در برابر دشمنان مرز و بوم ایستادگی کنند، اعمال شوک جدید به جوانان این مرزوبوم به صلاح نیست و نتیجه‌ای جز سرخوردگی خیل عظیمی از نخبگان کشور نخواهد داشت.