یکی از مهم‌ترین تحولات در آزمون کارشناسی ارشد، مربوط به حذف تدریجی محدودیت‌های پیش‌نیاز رشته‌ای است.

به گزارش مسترتست، در سال‌های دور، داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد اغلب مجبور بودند رشته‌ای را انتخاب کنند که با رشته کارشناسی آن‌ها “هم‌نام” یا حداقل “هم‌خانواده” باشد. این قانون با هدف حفظ عمق تخصصی و جلوگیری از تغییر مسیرهای ناگهانی اعمال می‌شد.

با گذشت زمان و افزایش تقاضا برای تحصیل در رشته‌های بین‌رشته‌ای و جدید (مانند MBA، مدیریت، و فناوری اطلاعات)، نیاز به انعطاف‌پذیری بیشتر در سیستم آموزشی احساس شد. در نهایت، با تأکید بر حق انتخاب فردی و ماهیت دروس پیش‌نیاز (که در صورت لزوم توسط دانشگاه قابل ارائه هستند)، بیشتر محدودیت‌های تجانس رشته در زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری لغو شد.

۱. حوزه وزارت علوم: آزادی عمل کامل

در حال حاضر، داوطلبان متقاضی شرکت در رشته‌های تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تقریباً بدون هیچ محدودیتی می‌توانند از رشته کارشناسی خود به هر رشته دیگری تغییر مسیر دهند.

فردی با مدرک کارشناسی در هر رشته‌ای (مانند مهندسی، علوم انسانی، هنر یا علوم پایه) می‌تواند در آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ رشته‌هایی چون “مدیریت”، “حقوق”، “فلسفه”، “مهندسی برق” یا هر رشته دیگری شرکت کند.

• در این حوزه، داوطلب برای ثبت‌نام در کنکور، نیازی به اثبات هم‌خوانی مدرک کارشناسی خود ندارد و می‌تواند با تمرکز بر منابع درسی رشته جدید، مسیر تحصیلی خود را تغییر دهد.

۲. حوزه وزارت بهداشت: اهمیت تجانس رشته

تفاوت مهم در حوزه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. در این حوزه، به دلیل اهمیت مباحث پایه و تخصصی مرتبط با سلامت عمومی و حرفه‌های بالینی، قانون تجانس و هم‌خوانی رشته همچنان پابرجا و بسیار حیاتی است.

• شرط تجانس: داوطلبان متقاضی شرکت در رشته‌های کارشناسی ارشد وزارت بهداشت (مانند پرستاری، میکروبیولوژی، فیزیوتراپی، و …)، باید قبل از ثبت‌نام دفترچه راهنمای آن رشته امتحانی را با دقت مطالعه کنند.

در دفترچه وزارت بهداشت، جدولی ارائه شده است که به صراحت مشخص می‌کند صرفاً دارندگان کدام مدارک کارشناسی (مثلاً فقط کارشناسی پرستاری یا فقط کارشناسی علوم آزمایشگاهی) مجاز به شرکت در آزمون رشته مورد نظر هستند.

علت این سخت‌گیری به این دلیل است که دروس رشته‌های بهداشتی و بالینی به شدت نیازمند دانش پایه خاصی هستند و ورود از رشته‌های کاملاً نامرتبط می‌تواند کیفیت آموزش و خدمات تخصصی را پایین بیاورد.

در نتیجه می توان گفت، انعطاف‌پذیری برای تغییر رشته در کنکور ارشد تقریباً کامل است، به شرطی که رشته مورد نظر تحت پوشش وزارت علوم باشد. در صورت تمایل به شرکت در رشته‌های زیرمجموعه وزارت بهداشت، بررسی پیش‌نیازها و مدارک مجاز قبل از ثبت‌نام، کاملاً ضروری است.