پذیرش بدون کنکور در مقطع کارشناسی ارشد به شیوه های مختلفی صورت می‌گیرد. در این مطلب ضمن اشاره به انواع شیوه‌های پذیرش بدون کنکور ارشد، در مورد شرایط ثبت نام آنها نیز توضیحاتی ارائه شده است.

به گزارش مسترتست، انواع روش‌های پذیرش کارشناسی ارشد بدون کنکور و شرایط ثبت نام آنها به شرح زیر است:

• کارشناسی ارشد بدون کنکور (استعداد درخشان)
• کارشناسی ارشد استاد محور
• کارشناسی ارشد پردیس (پردیس ها و واحدهای بین الملل)

شرایط ثبت نام کارشناسی ارشد بدون کنکور دانشگاه های سراسری

جدیدترین آیین نامه پذیرش کارشناسی ارشد بدون آزمون استعداد درخشان در سال ۱۴۰۱ ابلاغ شده است.

بر اساس آیین‌ نامه کارشناسی ارشد بدون کنکور استعدادهای درخشان، شرایط پذیرش کارشناسی ارشد بدون آزمون سراسری در حال حاضر بدین صورت است که:

• دانشجو پس از ۶ نیمسال تحصیلی با گذراندن حداقل سه چهارم واحدهای درسی مصوب شورای گسترش و برنامه‌ریزی آموزش عالی (عدد غیرصحیح تعداد واحدها به پایین گرد شود) از نظر میانگین کل جزو بیست درصد برتر (عدد غیرصحیح به صورت ریاضی گرد و به عدد صحیح تبدیل شود) دانشجویان هم‌رشته- هم‌ورودی خود باشد؛

• حداکثر در مدت ۸ نیمسال فارغ‌التحصیل شده باشند. (برای دانشجویان تحصیل همزمان مدت مجاز حداکثر ده نیمسال تحصیلی می‌باشد.)

• برای سال تحصیلی بلافاصله پس از دانش‌آموختگی تقاضای پذیرش کنند.

• پذیرش بر اساس آیین‌نامه کارشناسی ارشد بدون آزمون استعدادهای درخشان صرفاً برای یک بار امکان‌پذیر است.

• پذیرش دانشجو در رشته‌های تحصیلی مرتبط به تشخیص گروه آموزشی و تأیید شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه امکان‌پذیر است.

• پذیرش مختص دانشجویان کارشناسی پیوسته است.

درخصوص مدت زمان تحصیل در مقطع کارشناسی:

– برای دانشجویان تحصیل همزمان به استناد «آیین نامه تحصیل همزمان در دو رشته ویژه دانشجویان استعداد درخشان» مدت تحصیل ده نیمسال است و در رشته‌ای که سایر شرایط این آیین نامه را داشته باشند می‌توانند از تسهیلات مربوط بهره‌مند شوند.

– برای دانشجویانی که در طرح کارورزی / کارآموزی بلندمدت در دوره کارشناسی پیوسته خود شرکت کرده‌اند، به تناسب دوره کارورزی (۳ تا ۱۲ ماه) مدت مجاز حداکثر ده نیمسال تحصیلی است. جزییات بهره‌مندی از این تبصره مطابق ابلاغیه ۲/۱۸۴۳۲۶ تاریخ ۹۹/۸/۲۸ مصوب شورای هدایت می‌باشد.

– برای دانشجویانی که در دوره کارشناسی پیوسته خود در دوره‌های فرعی (گذراندن واحدهای درسی مازاد از سایر رشته‌ها) شرکت کرده‌اند، مدت مجاز حداکثر نه نیمسال تحصیلی است و رتبه‌بندی نامبردگان مطابق بند ۳-۱ ماده ۳ و بدون احتساب واحدهای درسی دوره فرعی انجام می‌شود.

– برای خانم‌هایی که در دوره کارشناسی پیوسته خود صاحب فرزند شده‌اند و از مرخصی بارداری بدون احتساب در سنوات و با تایید دانشگاه استفاده کرده‌اند، مدت مجاز حداکثر ده نیمسال تحصیلی است.

– برای دانشجویان مهمان، انتقالی یا تغییر رشته مدت مجاز از ورود به رشته یا دانشگاه اول تا دانش‌آموختگی از رشته یا دانشگاه دوم حداکثر ۸ نیمسال است و مقایسه متقاضیان برای رتبه‌بندی و تعیین بیست درصد برتر با دانشجویان دانشگاهی انجام می‌شود که بیشترین واحد درسی خود را با آنها گذرانده‌اند.

شرط معدل برای افرادی که مجاز بوده فارغ‌التحصیلی در نه یا ده ترم بوده‌اند:

– برای دانشجویانی که در مدت نه یا ده نیمسال دانش‌آموخته می‌شوند، (به ترتیب) معدل هفت یا هشت نیمسال ایشان با گذراندن سه چهارم واحدهای درسی مصوب با معدل شش نیمسال دانشجویان هم رشته‌ای که بیشترین واحدهای درسی خود را با ایشان گذرانده‌اند مقایسه می‌شود.

نکته مهم: این است که شرایطی که در بالا گفته شده، شرایط اجباری آیین نامه وزارت علوم است و دانشگاه‌ها ملزم به رعایت آنها هستند. اما هر دانشگاه ممکن است علاوه بر این شرایط، شرایط اختصاصی خود را نیز داشته باشد. مثلا یک دانشگاه ممکن است اعلام کند که فقط از بین دانش‌آموختگان دانشگاه‌های دولتی به صورت بدون آزمون دانشجوی ارشد می‌پذیرد. بنابراین، برای کسب اطلاع دقیق از شرایط پذیرش، باید فراخوان هر دانشگاه را بررسی کنید.

دانشگاه اختیار دارد برگزیدگان رتبه‌های اول تا پانزدهم نهایی المپیادهای علمی دانشجویی را برای ورود به همان رشته یا رشته‌های مرتبط به تشخیص کارگروه‌های تخصصی برنامه‌ریزی و گسترش آموزش عالی با ارائه معرفی نامه از دبیرخانه المپیاد به صورت مازاد بر ظرفیت پذیرش با آزمون پذیرش کند. 

شرایط پذیرش کارشناسی ارشد بدون کنکور بر اساس ایین نامه جدید به شرح تصویر زیر است:

اسامی پذیرفته شدگان نیز باید توسط معاون آموزشی دانشگاه برای تایید صلاحیت عمومی به سازمان سنجش آموزش کشور ارسال شود و قطعی شدن ثبت نام منوط به تائید سازمان مذکور است. اما این مورد نگران کننده نیست و به طور معمول، سازمان سنجش اسامی ارسالی از سوی دانشگاه‌ها را تایید می‌کند.

مهم: پذیرش کارشناسی ارشد استعداد درخشان بر اساس آیین نامه به دانشجویان دوره کارشناسی پیوسته اختصاص دارد.

اتباع غیرایرانی مقیم ایران ورودی دوره کارشناسی پیوسته سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ و بعد از آن در صورت داشتن شرایط می‌تواند از تسهیلات این آیین نامه بهره مند شود.

معدل لازم برای کارشناسی ارشد بدون کنکور سراسری چند است؟

همانطور که گفته شد معدل مشخصی برای پذیرش بدون آزمون استعداد درخشان اعلام نشده است و ملاک رتبه برتر بودن است. البته ممکن است دانشگاه‌ها در فراخوانشان شرط معدل اعلام کنند که لازم است بر اساس اطلاعیه دانشگاه عمل کنید.

شرایط کارشناسی ارشد بدون کنکور پیام نور

دانشگاه پیام نور تا قبل از سال ۱۴۰۲ پذیرش بدون آزمون استعداد درخشان نداشت. اما از سال ۱۴۰۲ این پذیرش صورت گرفت که شرایط آن همانند شرایط پذیرش بدون آزمون سراسری و بر اساس آیین نامه وزارت علوم است.

شرایط پذیرش بدون کنکور کارشناسی ارشد دانشگاه های غیرانتفاعی

برخی دانشگاه های غیرانتفاعی نیز بر اساس آیین نامه ارشد بدون کنکور استعداد درخشان دانشجو پذیرش می‌کنند که شرایط آن همانند شرایط پذیرش بدون آزمون سراسری است.

شرایط پذیرش کارشناسی ارشد بدون کنکور دانشگاه آزاد

پذیرش کارشناسی ارشد بدون کنکور دانشگاه آزاد بر اساس آیین نامه استعداد درخشان صورت می‌گیرد. هر ساله شرایط و ضوابط و جزئیات پذیرش در دفترچه ثبت نام بدون کنکور ارشد دانشگاه آزاد اطلاع‌رسانی می‌شود.

شرایطی که برای متقاضیان پذیرش بدون آزمون ارشد گروه علوم پزشکی و غیر علوم پزشکی اعلام شده با هم متفاوت و به شرح زیر است:

شرایط ثبت نام کارشناسی ارشد بدون آزمون استعداد درخشان گروه غیر علوم پزشکی

براساس بخشنامه شماره ۱۰/۳۸۵۹ مورخ ۹۹/۱۲/۹ موضوع آئین نامه جامع پذیرش بدون آزمون استعدادهای برتر و فارغ التحصیلان ممتاز برای ورود به دوره های تحصیلی بالاتر در دانشگاه آزاد اسلامی شرایط ثبت نام به شرح زیر است:

۱- کلیه حائزین شرایط درخواست کننده دوره کارشناسی ارشد شامل استعدادهای برتر و فارغ التحصیلان ممتاز بر اساس حداقل معدل ۱۶ برای کلیه رشته های گروه غیر علوم پزشکی براساس امتیاز حاصل از معدل ترازشده با ظرفیت حداکثر ۴٠ درصدی برای هر یک از رشته محل‌های انتخابی گزینش علمی خواهند شد.

تذکر: دارا بودن مدرک کارشناسی در زمان ثبت نام جهت ثبت دقیق معدل الزامی است.

۲- پذیرش دانش آموختگان واجد شرایط تا ۳ سال پس از فارغ التحصیلی امکان پذیر است.

۳- رعایت هم نامی گروه عمده تحصیلی رشته مقطع کارشناسی متقاضی با رشته مورد تقاضا در مقطع کارشناسی ارشد الزامی است.

۴- دانش آموختگان ممتاز سایر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور در صورت دارا بودن شرایط امکان ثبت نام و پذیرش در این دوره را خواهند داشت.

۵- داوطلبان دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته بدون آزمون استعدادهای درخشان مجاز به انتخاب حداکثر ۱۰۰ رشته / محل از یک مجموعه هستند.

شرایط ارشد بدون آزمون استعدادهای درخشان گروه علوم پزشکی

داوطلبان متقاضی استفاده از تسهیلات ادامه تحصیل استعدادهای درخشان بدون آزمون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ملزم به رعایت آیین‌نامه‌ها و ضوابط اجرایی مربوطه هستند:

شرایط مشمولان دانشگاهی

دانشگاه‌های علوم پزشکی: بر اساس ماده ۱ آیین‌نامه، فقط دانشجویان شاغل به تحصیل و فارغ‌التحصیل دانشگاه‌ها، دانشکده‌ها و موسسات وابسته به وزارت بهداشت (مندرج در جدول شماره ۴ دفترچه نظیر دانشگاه‌های علوم پزشکی، دانشگاه شاهد، موسسه وارستگان مشهد و موسسه هلال ایران) واجد شرایط استفاده از این سهمیه هستند. درج اشتباه نام دانشگاه محل تحصیل دوره کارشناسی سبب ابطال حق استفاده از سهمیه خواهد شد.

دانشگاه آزاد اسلامی: طبق رأی دیوان عدالت اداری و ابلاغیه امور نخبگان، فارغ‌التحصیلان رتبه برتر رشته‌های علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی در واحدهای مورد تایید شورای گسترش وزارت بهداشت نیز مجاز به استفاده از تسهیلات بدون آزمون هستند و هماهنگی‌های لازم باید توسط واحدها با امور دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه آزاد در تهران انجام پذیرد.

تقویم فارغ‌التحصیلی و ملاک محاسبه معدل

بازه زمانی فراغت از تحصیل: متقاضیان سهمیه بدون آزمون باید در بازه زمانی ۱۴۰۴/۰۷/۰۱ لغایت ۱۴۰۵/۰۷/۳۰ فارغ‌التحصیل شده باشند. فارغ‌التحصیلان بعد از این تاریخ صرفاً برای آزمون سال ۱۴۰۶ مجاز به اقدام خواهند بود.

مبنای محاسبه معدل:

• کارشناسی پیوسته: میانگین ۷ نیمسال اول با گذراندن حداقل ۱۱۵ واحد درسی.

• کارشناسی ناپیوسته: میانگین ۳ نیمسال اول با گذراندن حداقل ۵۰ واحد درسی.

• معدل نیمسال آخر در محاسبه سهمیه اعمال نمی‌شود؛ اما حداکثر تاریخ فراغت از تحصیل متقاضی تا ۱۴۰۵/۰۷/۳۰ است.

نحوه و مراحل ثبت‌نام در سامانه سنجش آموزش پزشکی

ورود به سامانه: پیگیری تمامی اطلاعیه‌ها و مراحل از طریق درگاه مرکز سنجش آموزش پزشکی به نشانی sanjeshp.ir انجام می‌گیرد.

الزام به ثبت‌نام دومرحله‌ای: داوطلب بدون آزمون موظف است در صورتی که متقاضی شرکت در هر دو نوع پذیرش با آزمون و بدون آزمون است، در مهلت مقرر و هم‌زمان با سایر متقاضیان هر دو مرحله ثبت‌نام را تکمیل کند:

۱. ثبت‌نام عادی آزمون و دریافت کد رهگیری

۲. ثبت‌نام در بخش اختصاصی استعداد درخشان با وارد کردن کد رهگیری مرحله اول

• عدم ثبت‌نام در هر یک از این دو مرحله، مانع از معرفی داوطلب توسط دانشگاه به مرکز سنجش شده و امکان انتخاب رشته‌محل‌های بدون آزمون را از داوطلب سلب می‌کند. پس از اتمام مهلت مقرر، هیچ درخواستی قابل پذیرش نخواهد بود.

انتخاب سهمیه پایه: داوطلب بدون آزمون در فرم ثبت‌نام عادی باید یکی از سهمیه‌های پایه (آزاد یا رزمندگان و ایثارگران ۵٪ و ۲۵٪) و در صورت تمایل سهمیه بومی را نیز انتخاب نماید. سهمیه مازاد بدون آزمون صرفاً در صورت تایید نهایی دانشگاه مبدا اعمال می‌شود.

تایید مدارک توسط دانشگاه مبدا: داوطلب پس از ثبت‌نام اینترنتی، باید در تاریخ‌های اعلام‌شده همراه با مدارک لازم و پرینت فرم‌های ثبت‌نام هر دو مرحله، به دانشگاه محل تحصیل دوره کارشناسی خود (حضوری یا غیرحضوری طبق اعلام دانشگاه) مراجعه نماید تا دانشگاه اسامی را در سامانه مرکز سنجش ثبت و تایید کند.

شرایط و فرصت استفاده از سهمیه بدون آزمون

اختصاص به دانشجوی رتبه اول: سهمیه بدون آزمون (مازاد بر ظرفیت) مختص دانشجوی رتبه اول و صرفاً برای رشته‌های همنام کارشناسی ارشد (مطابق جدول شماره ۷ دفترچه) با تایید و معرفی دانشگاه مبدا اعمال می‌شود.

بر اساس مصوبه وزارت بهداشت، دانش آموخته رتبه اول مقطع کارشناسی فاقد رشته همنام در مقطع کارشناسی ارشد، فقط مجاز به استفاده از سهمیه ۱۰٪ با آزمون می‌باشد.

محدودیت فرصت بدون آزمون: در صورت عدم معرفی داوطلب توسط دانشگاه برای آزمون سال ۱۴۰۵، به دلیل انقضای فرصت، امکان استفاده از این سهمیه برای سال بعد وجود نخواهد داشت.

وضعیت قبولی هم‌زمان: چنانچه داوطلب سهمیه بدون آزمون هم‌زمان در سهمیه عادی نیز پذیرفته شود، باید پس از پذیرش از یکی از قبولی‌ها انصراف داده و انصراف رسمی خود را از طریق دانشگاه محل تحصیل به مرکز سنجش آموزش پزشکی اعلام نماید.

اختیارات و ضوابط انتخاب رشته بدون آزمون

اختیار در شرکت در آزمون کتبی: متقاضی سهمیه بدون آزمون پس از ثبت‌نام دومرحله‌ای مختار است:

• در جلسه آزمون کتبی شرکت نکند و صرفاً در مهلت مقرر اقدام به انتخاب رشته‌محل‌های ویژه استعداد درخشان بدون آزمون نماید.

• یا در آزمون کتبی شرکت کرده و شانس خود را علاوه بر قبولی بدون آزمون، در شرایط عادی آزمون نیز بیازماید.

تفاوت رشته آزمون با رشته بدون آزمون: در صورت تمایل به حضور در آزمون کتبی، رشته انتخابی آزمون کتبی لزومی ندارد با رشته انتخابی مرحله بدون آزمون یکسان باشد. در زمان انتخاب رشته، داوطلب باید دو فرم انتخاب رشته مجزا (یک فرم بدون آزمون و یک فرم آزمون عادی) را در سامانه تکمیل کند. عدم تکمیل فرم بدون آزمون به منزله انصراف است.

گستره انتخاب رشته‌محل: متقاضی مجاز به انتخاب تمامی رشته‌محل‌های دارای پذیرش در رشته انتخابی خود (تا سقف حداکثر ۱۰۰ رشته‌محل) است. در صورت انتخاب و قبولی در دانشگاه‌های شهریه‌پرداز، ملزم به پرداخت شهریه خواهد بود.

شرایط اختصاصی رشته تکنولوژی گردش خون

برای استفاده از سهمیه بدون آزمون این رشته، ارائه ۲ سال سابقه کار بالینی با مدرک کارشناسی الزامی است. داوطلب بلافاصله بعد از دانش‌آموختگی کارشناسی مجاز به انتخاب این رشته نیست و حق استفاده از تسهیلات پس از تکمیل ۲ سال سابقه بالینی (حداکثر تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷/۳۰) برای او محفوظ خواهد بود.

اولویت‌بندی پذیرش، ظرفیت و قوانین پس از قبولی

اولویت پذیرش در دانشگاه‌ها: در دانشگاه‌های پذیرنده‌ای که دارای چند دانشجوی رتبه اول در ورودی‌های مختلف هستند، یا دانشگاه‌هایی که فاقد متقاضی رتبه اول خودی بوده و از رتبه‌های اول سایر دانشگاه‌ها پذیرش دارند، گزینش نهایی بر اساس بالاترین امتیاز مکتسبه داوطلب طبق جدول امتیازدهی انجام می‌گیرد.

میزان ظرفیت: رشته‌محل‌هایی که ظرفیت پذیرش آن‌ها ۳ نفر و بیشتر باشد، مشمول ۱۰ درصد ظرفیت اضافه بر ظرفیت سهمیه استعداد درخشان بدون آزمون هستند.

ممنوعیت تغییر رشته و انتقال: پس از اعلام نتایج نهایی، هرگونه تغییر، انتقال یا جابه‌جایی در مقطع کارشناسی ارشد اعم از دوره‌های روزانه رایگان و دوره‌های شهریه‌پرداز اکیداً ممنوع و غیرقابل تغییر است.

متقاضیان شرکت در دوره بدون آزمون استعدادهای درخشان گروه علوم پزشکی باید رشته‌ای همنام و متجانس با رشته فارغ التحصیلی در مقطع کارشناسی خود به شرح جدول زیر انتخاب نمایند.

جدول رشته‌های همنام مجاز انتخاب سهمیه استعداد درخشان بدون آزمون ۱۰٪  (ارشد ۱۴۰۵) 

شرط معدل برای کارشناسی ارشد بدون کنکور دانشگاه آزاد چند است؟

همان طور که اشاره شد، حداقل معدل برای رشته‌های علوم پزشکی ۱۷ و برای رشته‌های غیر علوم پزشکی ۱۶ است. از آن جا که تنها فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی امکان ثبت نام در پذیرش بدون آزمون این دانشگاه را دارند، منظور از معدل، معدل کل مقطع کارشناسی است.

شرایط ثبت نام کارشناسی ارشد استاد محور

استاد محور شدن پذیرش کارشناسی ارشد یکی از طرح‌هایی بود که توسط وزارت علوم در دوره جدید ارائه شد و هدف آن سوق دادن جذب دانشجویان کارشناسی ارشد به سمت نیاز بازار و بر مبنای تحقیقات نیاز محور و مسئله محور کشور است.

پذیرش کارشناسی ارشد استاد محور به دو شیوه زیر صورت می‌گیرد:

• پذیرش بدون کنکور استعدادهای درخشان
• پذیرش از طریق آزمون کارشناسی ارشد

در شیوه اول یعنی بدون آزمون، استاد موضوع پایان نامه را از سامانه نان انتخاب کرده و در شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه به تصویب می‌رساند. سپس طی فراخوانی (همانند فراخوان‌های کارشناسی ارشد بدون کنکور استعداد درخشان) عنوان طرح و سایر جزییات از سوی هر یک از دانشگاه‌ها به صورت عمومی اطلاع‌رسانی می‌شود. در ادامه داوطلبان واجد شرایط که علاقه‌مند هستند با این استاد و در زمینه این موضوع کار کنند، می توانند با ارسال مدارک ثبت نام کرده و پس از تایید استاد و رعایت شرایط و ضوابط به عنوان دانشجو در دانشگاه مشغول به تحصیل شوند.

داوطلبانی که با استفاده از این شیوه پذیرفته می‌شوند، نباید با استاد پذیرنده دارای رابطه نسبی یا سببی باشند.

شرایط پذیرش استعداد درخشان کارشناسی ارشد به شیوه استاد محور همان شرایط اعلام‌شده در آیین نامه کارشناسی ارشد استعداد درخشان وزارت علوم است.

شرایط پذیرش کارشناسی ارشد پردیس

پذیرش بدون کنکور در پردیس ها و واحدهای بین الملل دانشگاه‎های سراسری، پیام نور و آزاد از طریق آزمون اختصاصی صورت می‌گیرد. شرایط خاصی برای این نوع پذیرش تعیین نشده و عموما همان شرایط ثبت نام کنکور کارشناسی ارشد مدنظر است. با این حال لازم است داوطلبان اطلاعیه‌های مربوطه را بررسی کنند تا در صورت وجود شرایط خاص از آنها مطلع شوند.